Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), 9-20 Kasım tarihleri arasında Antalya’da düzenlenecek. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, geçen ay Bonn’da düzenlenen İklim Değişikliği Konferansı’nda, küresel nihai enerji tüketiminde elektriğin payını 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarma hedefini içeren bir girişimi duyurmuştu.
Elektrifikasyon, temel insan ihtiyaçlarının karşılanmasında elektrik sistemlerinin yaygınlaştırılması ve fosil yakıtların, elektrikli ulaşım, ısıtma, soğutma, yemek pişirme ve endüstriyel süreçlerle değiştirilmesi anlamına geliyor. COP31 Başkanlığının bu hedefine yönelik küresel çabalar hız kazandı.
İngiltere, Avrupa Komisyonu, Avustralya, Türkiye ve Etiyopya tarafından desteklenen ve dünya çapında 40 kurumun öncülük ettiği ‘Electrify Now’ (Şimdi Elektriklendir) girişimi geçtiğimiz hafta başlatıldı. Bu girişim, hükümetlerden ulusal ve yerel eylem planları oluşturmalarını, elektrik teknolojilerinin yaygınlaştırılmasını, artan elektrik talebinin yenilenebilir enerji ve yeni teknolojilerle karşılanmasını, ayrıca büyük ölçekli yatırım ve finansmanı harekete geçirmelerini talep ediyor.
Türkiye dahil 18 ülkede yaklaşık 2.000 iş dünyası yöneticisiyle yapılan bir araştırmaya göre, liderlerin yüzde 91’i elektrifikasyonun enerji güvenliğini artıracağına inanıyor. Yüzde 79’luk bir kesim ise enerji sektöründeki istikrarsızlıkların elektrifikasyona geçişi acil bir ihtiyaç haline getirdiğini düşünüyor.
Yöneticilerin yüzde 90’ı, kendi ülkelerinde yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı bir elektrik sistemine geçişin ekonomik büyümeyi hızlandıracağını, yüzde 88’i ise elektrifikasyonun işletmelerinin rekabet gücünü artıracağını belirtiyor. Ancak katılımcıların yüzde 72’si, hükümet politikalarının bu konuda yetersiz kaldığını ifade ediyor.
Uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember’in analizine göre, küresel nihai enerji talebinin yüzde 75’i elektrikle karşılanabilir.
Şu anda küresel nihai enerji talebinin yalnızca yüzde 21’i elektrikle karşılanıyor. Uluslararası sektör liderleri, Türkiye’nin açıkladığı ‘2035’e kadar yüzde 35 elektrifikasyon’ hedefinin iddialı ancak ulaşılabilir olduğunu belirtiyor. Bu liderler, hükümetlerin bu hedefe yönelik uzun vadeli politikalar belirlemesi ve gerekli finansmanın sağlanması gerektiğini vurguluyor.
Global Renewables Alliance (Küresel Yenilenebilir Enerji İttifakı) Üst Yöneticisi Bruce Douglas, hedefin ‘gidişat için güçlü bir yön çizdiğini’ belirterek, “COP31 Başkanlığının bu hedefini güçlü şekilde destekliyoruz. 2035’e kadar yüzde 35 elektrifikasyon hedefi iddialı ama ulaşılabilir bir hedef” dedi. Douglas, bu hedefe ulaşmak için uzun vadeli ve net enerji politikalarının belirlenmesi gerektiğini, bunun özel sektör yatırımlarını ve yeni teknoloji/altyapı inşaatını teşvik edeceğini söyledi.
Douglas ayrıca, modern ve genişletilmiş şebeke ile depolama altyapısına ihtiyaç duyulduğunu, finansman açığının giderilmesi gerektiğini ve sermayenin akışının yeterli hale getirilmesi gerektiğini belirtti. Elektrifikasyonun verimliliği artırdığını kaydeden Douglas, yenilenebilir enerji temelli elektrifikasyonun doğrudan olmasa bile sistem verimliliğini artırarak emisyonları düşürdüğünü vurguladı. Özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve hükümetlerin elektrifikasyonun faydalarını gördüğünü ve güçlü bir ivme olduğunu aktardı. Douglas, “Dünya sadece 4 yıl içinde iki büyük enerji kriziyle karşı karşıya kaldı. Doğal gaz maliyeti arttı, arz daraldı. Artık hükümetler, tüketiciler ve sanayi tarafında da belirgin bir farkındalık oluştu. Özellikle yenilenebilir enerji temelli elektrifikasyona geçmek için acil bir destek ve de fırsat var” değerlendirmesinde bulundu.
Kar amacı gütmeyen küresel iklim kuruluşu We Mean Business Coalition Üst Yöneticisi Maria Mendiluce, elektrifikasyonu hızlandırmak için gerekli teknolojilerin bulunduğunu ve ivmenin yakalandığını belirtti. Ancak ulaştırma gibi bazı sektörlerde elektrifikasyon oranının düşük olduğunu vurgulayan Mendiluce, hedefi başarmak için öncelikle politika setinin belirlenmesi gerektiğini, yenilenebilir enerjide izin süreçlerinin hızlandırılması gerektiğini söyledi. Şebeke altyapısındaki yatırım eksikliğine dikkat çeken Mendiluce, hükümetlerin bu alandaki yatırımları acilen hızlandırması gerektiğini ifade etti. Yenilenebilir enerjinin öncelikli olması gerektiğini ancak kısa vadede mevcut kaynaklarla da elektrifikasyonun hızlandırılabileceğini anlattı. Mendiluce, “Gelecekte fosil yakıtlarla birlikte elektrifikasyonu asla düşünmemeliyiz” uyarısında bulunarak, ABD/İsrail-İran Savaşı sonrası petrol ve gaz fiyatlarındaki artışların elektrifikasyona geçişi hızlandırdığını ekledi.
