Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda TÜBİTAK ve KOSGEB tarafından Dünya Bankası desteğiyle yürütülen SAYEM 1833 – Türkiye Yeşil Sanayi Projesi, demir-çelik sektöründe teknolojik bir dönüşümü destekleyecek.
Bu programla, sektörde yaygın olarak kullanılan DC tahrik sistemleri, yüksek verimlilik, düşük bakım maliyeti ve sürdürülebilirlik sunan yerli AC tahrik sistemleriyle değiştirilecek.
WAT Motor yürütücülüğünde üç ana ürün geliştirme projesi hayata geçirilecek.
WAT Motor, İstanbul Teknik Üniversitesi ve Analiz Motor işbirliğiyle AC dönüşüm için verimlilik odaklı motor ailesi geliştirilecek. Yıldız Teknik Üniversitesi, Sönmez Trafo ve Genkor ise yüksek verimli endüstriyel sürücü platformu oluşturacak. PGR ile Toprakkale Sac ise ağır hizmet tipi redüktör sistemleri tasarlayacak.
8 paydaşlı bu AR-GE çalışması, haddehane uygulamalarına yönelik yüksek güçlü ürünler geliştirmeyi, elektrikli tahrik sistemleri ve güç elektroniğinde yerli yetkinliği artırmayı ve ihracat potansiyeli taşıyan çözümler üretmeyi amaçlıyor.
Programın temel hedeflerinden biri, verimlilikleri yüzde 82-88 seviyelerinde kalan DC motor sistemlerinin yerine yüzde 96,5 ve üzeri verimliliğe sahip senkron motor tabanlı tahrik sistemleri geliştirmek.
Bu dönüşüm, enerji tüketimini ve karbon emisyonlarını önemli ölçüde azaltırken, bakım ihtiyacını düşürerek işletme sürekliliğini artıracak.
Geliştirilecek sistemler, enerji geri kazanımı, gelişmiş kontrol algoritmaları ve kestirimci bakım gibi özelliklerle donatılacak.
Ayrıca, haddehanelerin yüksek tork gereksinimlerini karşılayacak ağır hizmet tipi redüktör sistemleri de yerli olarak geliştirilecek.
Bu sayede motor, sürücü ve mekanik güç aktarım sistemlerini kapsayan bütüncül bir yerli teknoloji platformu oluşturulacak.
Sanayi ve üniversite işbirliği, Türkiye’nin elektrikli tahrik sistemleri ve güç elektroniği alanındaki mühendislik kapasitesini geliştirecek.
Program sonunda ortaya çıkacak yerli teknolojilerin, küresel pazarlarda ihracat potansiyeli taşıyan rekabetçi ürünlere dönüşmesi hedefleniyor.
Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM), demir-çelik üretiminde karbon yoğunluğunun azaltılmasını küresel ticaret açısından kritik hale getirdi.
Türkiye’nin Avrupa pazarına yaptığı demir-çelik ihracatı, üretim süreçlerinin karbon ayak izini stratejik bir rekabet unsuruna dönüştürüyor.
Enerji verimliliği yüksek, düşük karbon yoğunluğuna sahip üretim teknolojilerine geçiş sağlayamayan tesisler, gelecekte ihracat pazarlarında maliyet baskısıyla karşılaşabilir.
Bu nedenle, elektrikli tahrik sistemlerinin modern ve yüksek verimli teknolojilerle dönüştürülmesi, enerji maliyetlerini düşürmenin yanı sıra sürdürülebilir üretim ve ihracat rekabetçiliğinin korunması için stratejik bir gereklilik.
Enerji verimli elektrikli tahrik sistemleri, sanayide karbon emisyonlarının azaltılmasında önemli bir kaldıraç görevi görüyor.
Türkiye’nin toplam enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 7’sini, sanayi sektöründeki enerji kullanımının ise yaklaşık yüzde 22’sini oluşturan demir-çelik sektörü, bu dönüşümden en çok fayda sağlayacak alanlardan biri.
Haddeleme proseslerinde kullanılan eski nesil DC motor tabanlı teknolojiler, yüksek bakım ihtiyacı ve görece düşük enerji verimliliği nedeniyle sınırlılıklar taşıyor.
Son yıllarda elektrik makineleri ve güç elektroniğindeki gelişmelerle, yüksek verimli AC senkron motor tabanlı tahrik sistemleri demir-çelik sektörü için güçlü bir alternatif haline geldi.
Özellikle rotoru sargılı senkron motor (WRSM) teknolojisi, daha yüksek enerji verimliliği ve gelişmiş kontrol kabiliyeti sunuyor.
Bu Ürünleştirme Programı, demir-çelik sektöründeki haddehaneler için yüksek güçlü, enerji verimli ve sürdürülebilir yeni nesil elektrikli tahrik sistemleri geliştirmeyi hedefliyor.
Geliştirilecek çözümler, motor, sürücü, güç elektroniği, redüktör ve kontrol sistemlerini içeren entegre bir yaklaşımla tasarlanacak.
