Mart 2011’de bir duvar yazısıyla başlayan olaylar, Suriye’de derin bir dönüşümü tetikledi. Arap Baharı’nın etkisiyle halk ayaklanmalarına dönüşen olaylar sonucunda, 61 yıllık Baas rejimi çöktü ve Esed rejimi sona erdi.
Suriye’de rejimin neden kısa sürede çöktüğü sorusuna cevap ararken, Ömer Özkızılcık’a göre Türkiye’nin muhaliflere sağladığı destek kritik bir rol oynadı. Ankara’nın hamleleriyle muhalifler güvenli bir bölge kazandı ve düzenli yapıya geçiş sürecinde ilerleme kaydetti.
Özkızılcık’a göre, Esed rejiminin içindeki insan kaynağında ve ordusundaki liyakatsizlik sorunları, rejimin çöküşünde etkili oldu. Halk tabanında yaşanan buhranlar ve azınlık gruplarının desteğini kaybetmesi de rejimin sonunu hızlandırdı.
Esed’in destekçisi olan Rusya ve İran, Suriye’deki olayları önleyemedi. Özkızılcık’a göre, Rusya’nın savaş öncesinde beklenenden daha zayıf çıkması ve İran’ın İsrail ile yaşadığı sorunlar, Esed’e sağladıkları desteği sınırladı.
Özkızılcık, Esed sonrası Suriye için çeşitli senaryoları değerlendiriyor. Geçiş sürecinde Suriye Milli Ordusu’nun ön plana çıktığını belirten Özkızılcık, PKK/YPG’nin devlet kurma hayalinin suya düştüğünü ve Türkiye’nin gelecekteki etkisinin belirleyici olacağını vurguluyor.
Suriye’de yaşanan bu tarihi değişimler, bölgenin geleceği üzerinde belirleyici olacak gibi görünüyor. Esed rejiminin devrilmesiyle birlikte, ülkenin nasıl bir yöne evrileceği merak konusu olmaya devam ediyor.
