New York Times (NYT), İsrail ordusunun Lübnan’da yürüttüğü operasyonlarda, nüfuslu bölgelere beyaz fosfor bombası kullandığına dair görsel kanıtlar elde ettiğini duyurdu. Gazetenin paylaştığı görüntülerde, 30 Mayıs’ta Nebatiye şehrinde Beaufort Kalesi yakınlarında çekilen sosyal medya videolarında beyaz fosfor kullanımına işaret eden duman izleri tespit edildiği belirtildi.
NYT’nin haberine göre, İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaların mart ayında yeniden başlamasının ardından Sur kenti ile El-Kuleyha, Hıyam ve Yohmor kasabaları civarında beyaz fosfor kullanıldığına dair bulgulara ulaşıldı. Haberde, beyaz fosforun havayla temas ettiğinde kendiliğinden tutuştuğu ve söndürülmesinin zor olduğu vurgulandı. Beyaz fosforun savaşta yangın çıkarma ve duman perdesi oluşturma amacıyla kullanıldığı, ancak sivillerin yaşadığı bölgelerde kasten kullanılmasının uluslararası savaş hukukunu ihlal ettiği ifade edildi.
Gazete, Lübnan’ın dört farklı bölgesindeki beyaz fosfor kullanımına ilişkin koordinatları belirterek İsrail’e sorular yönelttiğini ancak yanıt alamadığını aktardı. Görüntülerin, havada patlayan top mermilerinden yayılan yanan fosfor akıntılarını gösterdiği ve İsrail’in daha önce kullandığı Amerikan M825A1 mermileriyle uyumlu olduğu kaydedildi.
Anadolu Ajansı’nın (AA) Aralık 2023’te yayımladığı “Kanıt” adlı kitapta da İsrail’in Gazze’de sivil yerleşim yerlerinde beyaz fosfor kullandığına dair fotoğraflar ve belgeler yer almıştı. Bu görsellerin İngiltere’deki soruşturmalarda delil olarak sunulacağı bildirilmişti.
İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün 2024 tarihli raporu, Lübnan’da bu tür mühimmatın yaygın kullanımını belgeleyerek İsrail ordusunun daha güvenli alternatifler bulunduğunu belirtti. Uluslararası haber organları, İsrail’in 2009’da Gazze’de ve 1982-2006 döneminde Lübnan’da da beyaz fosfor kullandığını, Ekim 2023 sonrasında ise Lübnan’a 200’den fazla bu tür bomba attığını öne sürdü.
Lübnan hükümeti, İsrail’in beyaz fosfor kullanımına ilişkin endişelerini Birleşmiş Milletler ve BM Güvenlik Konseyi’ne iletti. 3 Temmuz 2024 tarihli mektupta, Lübnan’ın güneyinde bu kullanım sonucu 600’den fazla yangın çıktığı bilgisi paylaşıldı. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre beyaz fosfor, ciltte ciddi yanıklara ve solunum yolu rahatsızlıklarına neden olabiliyor.
